દિવાળી પહેલાં કેન્દ્ર સરકારે તેના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોને મોટી ભેટ આપી છે. Union Cabinet એ Dearness Allowance (DA) અને Dearness Relief (DR) માં 3% નો વધારો મંજૂર કર્યો છે. હવે DA 60% થી વધીને 63% થયું છે, જે 1 July 2026 થી લાગુ ગણાશે.
DA Hike July 2026: મુખ્ય મુદ્દા (Key Highlights)
પ્રધાનમંત્રીની અધ્યક્ષતામાં 28 ઓક્ટોબર 2026 (બુધવાર) ના રોજ મળેલી કેબિનેટ બેઠકમાં આ નિર્ણય લેવાયો. આ વધારો 7th Pay Commission ની ભલામણ મુજબ સ્વીકૃત ફોર્મ્યુલા પર આધારિત છે, જેમાં June 2026 સુધીના 12 મહિનાના AICPI-IW (All India Consumer Price Index for Industrial Workers) ની સરેરાશને આધાર ગણવામાં આવે છે.
- જૂનો DA દર: 60% (1 January 2026 થી, એપ્રિલ 2026 માં 58% થી 60% કરાયો હતો)
- નવો DA દર: 63% of Basic Pay
- Pensioners માટે DR: એટલો જ 3% વધારો, એટલે DR પણ 63%
- Arrears: July 2026 થી બાકી રકમ (એરિયર્સ) એકસાથે મળશે
- આગળનું સ્ટેપ: Ministry of Finance નું Office Memorandum (OM), પછી Railway, Defence અને Pensioners માટે અલગ orders
DA Calculation Formula: મોંઘવારી ભથ્થું કેવી રીતે ગણાય?
DA હંમેશાં તમારા Basic Pay (Level મુજબનો મૂળ પગાર) પર ગણાય છે. HRA, TA કે અન્ય ભથ્થાં પર DA ગણાતું નથી. સરળ ફોર્મ્યુલા નીચે મુજબ છે:
Monthly Increase = Basic Pay × 3 ÷ 100
ઉદાહરણ: જો તમારો Basic Pay ₹35,400 હોય, તો નવું DA = 35,400 × 63% = ₹22,302. અગાઉ 60% પ્રમાણે ₹21,240 મળતું હતું, એટલે દર મહિને ₹1,062 નો વધારો.
Salary Increase Table: Pay Level મુજબ કેટલો પગાર વધશે?
નીચેના ટેબલમાં 7th CPC Pay Matrix ના દરેક Level ના Entry Basic Pay પ્રમાણે ગણતરી આપી છે. Arrears માં July થી October 2026 એમ 4 મહિના ધાર્યા છે (ચોક્કસ મહિના OM મુજબ બદલાઈ શકે).
| Pay Level | Basic Pay | DA @60% | DA @63% | Monthly Hike | Arrears (4 મહિના) |
|---|---|---|---|---|---|
| Level 1 | ₹18,000 | ₹10,800 | ₹11,340 | ₹540 | ₹2,160 |
| Level 2 | ₹19,900 | ₹11,940 | ₹12,537 | ₹597 | ₹2,388 |
| Level 4 | ₹25,500 | ₹15,300 | ₹16,065 | ₹765 | ₹3,060 |
| Level 6 | ₹35,400 | ₹21,240 | ₹22,302 | ₹1,062 | ₹4,248 |
| Level 7 | ₹44,900 | ₹26,940 | ₹28,287 | ₹1,347 | ₹5,388 |
| Level 8 | ₹47,600 | ₹28,560 | ₹29,988 | ₹1,428 | ₹5,712 |
| Level 10 | ₹56,100 | ₹33,660 | ₹35,343 | ₹1,683 | ₹6,732 |
* Arrears ની રકમ Gross છે. Income Tax / NPS contribution મુજબ હાથમાં આવતી રકમ થોડી ઓછી હોઈ શકે.
DA Arrears Calculation: એરિયર્સ ક્યારે અને કેટલું મળશે?
સામાન્ય રીતે DA ની જાહેરાત ઓક્ટોબરમાં થાય છે પણ તેનો અમલ July થી ગણાય છે. એટલે વચ્ચેના મહિનાઓનો તફાવત DA Arrears તરીકે એકસાથે પગારમાં જમા થાય છે. ભૂતકાળની પેટર્ન મુજબ, Finance Ministry નું OM આવ્યા પછીના પગાર સાથે વધેલું DA અને arrears બંને ચૂકવાય છે.
Arrears Formula
Arrears = Basic Pay × 3% × બાકી મહિનાની સંખ્યા
જો વચ્ચે Increment (1 July) કે Promotion આવ્યું હોય તો દરેક મહિનાનો Basic અલગ ગણવો પડે. આ ગૂંચવણ ટાળવા માટે અમારું DA Arrears Calculator વાપરો.
1 July Increment નું ધ્યાન રાખો
ઘણા કર્મચારીઓનું Annual Increment 1 July ના રોજ લાગે છે. એટલે July 2026 થી તમારો Basic Pay વધી ગયો હોય તો arrears પણ નવા Basic પર ગણાશે. Level 6 નો કર્મચારી ₹35,400 થી ₹36,500 પર ગયો હોય તો માસિક વધારો ₹1,062 નહીં પણ ₹1,095 ગણાશે.
Dearness Relief (DR) for Pensioners: પેન્શનરોને શું ફાયદો?
કેન્દ્ર સરકારના પેન્શનરો અને ફેમિલી પેન્શનરોને પણ Dearness Relief માં 3% નો વધારો મળ્યો છે. DR Basic Pension પર ગણાય છે.
ઉદાહરણ: Minimum Pension ₹9,000 → DR @63% = ₹5,670 (પહેલાં ₹5,400). એટલે દર મહિને ₹270 નો વધારો. Basic Pension ₹25,000 હોય તો માસિક વધારો ₹750 થશે.
પેન્શનરોનું DR સામાન્ય રીતે બેંક (CPPC) દ્વારા આપમેળે revise થાય છે. Arrears જમા ન થાય તો તમારી Pension Disbursing Bank નો સંપર્ક કરો.
Gujarat State Employees માટે શું અર્થ? (State DA Update)
ગુજરાત સરકાર સામાન્ય રીતે કેન્દ્રના DA નિર્ણય પછી થોડા સમયમાં રાજ્યના કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે સમાન દરે DA વધારાનો Government Resolution (GR) બહાર પાડે છે. જોકે રાજ્ય માટે આ વધારો આપમેળે લાગુ થતો નથી; Finance Department નો અલગ ઠરાવ જરૂરી છે. Gujarat DA GR આવતાં જ GujaratGR.in પર અપડેટ મૂકીશું.
8th Pay Commission અને DA: આગળ શું?
8th Pay Commission ની ભલામણો અમલમાં ન આવે ત્યાં સુધી 7th CPC ની ફોર્મ્યુલા મુજબ દર છ મહિને (January અને July) DA revise થતું રહેશે. નવા પગાર પંચ વખતે સામાન્ય રીતે DA ને Basic Pay સાથે જોડીને નવો Fitment Factor નક્કી થાય છે, એટલે ઊંચો DA દર ભવિષ્યના Pay Revision માં પણ મહત્વનો રહે છે.
Income Tax on DA Arrears: ટેક્સ કેવી રીતે લાગશે?
DA અને DA Arrears બંને સંપૂર્ણ taxable salary income છે. Arrears ના કારણે ટેક્સ સ્લેબ ઉપર જાય એવું લાગે તો Section 89(1) હેઠળ relief માટે Form 10E ભરવાનું ધ્યાનમાં રાખો. જોકે arrears એ જ નાણાકીય વર્ષ (FY 2026-27) ના હોવાથી મોટાભાગના કેસમાં ખાસ અસર નહીં થાય. વધેલી રકમનું આયોજન NPS voluntary contribution, PPF કે loan prepayment માં કરવું સમજદારીભર્યું રહેશે.
Frequently Asked Questions (FAQ)
DA 63% ક્યારથી લાગુ થશે?
નવો 63% DA દર 1 July 2026 થી લાગુ ગણાશે. July થી ચુકવણી સુધીના મહિનાઓનો તફાવત arrears તરીકે મળશે.
Level 1 કર્મચારીનો પગાર કેટલો વધશે?
Basic Pay ₹18,000 પર દર મહિને ₹540 નો વધારો થશે. DA ₹10,800 થી વધીને ₹11,340 થશે.
પેન્શનરોને DR વધારો મળશે?
હા, કેન્દ્ર સરકારના પેન્શનરો અને ફેમિલી પેન્શનરોને Dearness Relief માં પણ 3% વધારો મળશે, એટલે DR 63% થશે.
ગુજરાત સરકારના કર્મચારીઓને આ વધારો મળશે?
આ નિર્ણય કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓ માટે છે. ગુજરાત સરકાર અલગ GR બહાર પાડે ત્યારે જ રાજ્યના કર્મચારીઓ માટે લાગુ થશે.
મારું DA Arrears કેવી રીતે ગણવું?
Basic Pay × 3% × બાકી મહિના. ચોક્કસ ગણતરી માટે gujaratgr.in/da-arrears-calculator/ પરનું DA Arrears Calculator વાપરો.
Disclaimer: આ લેખ કેબિનેટ નિર્ણય અંગેના સમાચાર અહેવાલો પર આધારિત છે. ચોક્કસ ચુકવણી તારીખ અને શરતો માટે Ministry of Finance (Department of Expenditure) નું સત્તાવાર Office Memorandum જ માન્ય ગણવું.
